Dobieramy i dostarczamy kompletne wyposażenie budowli ochronnych kategorii U-3 oraz S-1, S-2 i S-3. Od automatycznego zaworu przeciwwybuchowego na czerpni, przez urządzenie filtrowentylacyjne, po detektor skażeń, wywiewne klapy schronowe i drzwi ochronno-hermetyczne.
ESL-6000-Afiltrowentylacja · 6000 m³/h
PSV-25019 bar
ChemProX-DSBŚT · TŚPOd 28 listopada 2025 r. obowiązuje rozporządzenie MSWiA w sprawie warunków technicznych dla budowli ochronnych oraz warunków technicznych ich użytkowania i usytuowania. Określa sześć kategorii obiektów i wprost wymaga zaworów przeciwwybuchowych, filtrowentylacji, zamknięć ochronno-hermetycznych i urządzeń do wykrywania skażeń.
Dz.U. 2024 poz. 1907. Obiekty zbiorowej ochrony, budowle ochronne, miejsca doraźnego schronienia.
Rozporządzenie MSWiA, Dz.U. 2025 poz. 235.
Rozporządzenie MSWiA z 4.11.2025, Dz.U. 2025 poz. 1548: kategorie U-1 do S-3, wentylacja, zawory, zamknięcia.
W budynkach wielorodzinnych i użyteczności publicznej projektowane z możliwością zorganizowania miejsc doraźnego schronienia (art. 94).
| Kategoria | Fala wybuchu (Pso / t+) | Obciążenie quasi-statyczne | Osłabienie γ | Maks. osób | Wyposażenie AEGIS |
|---|---|---|---|---|---|
| U-1 | — zagruzowanie, odłamki, ostrzał | — | — | 300 | zawory odcinającezamknięcia ochronne |
| U-2 | — jak U-1 + opad promieniotwórczy | — | ≥ 100× | 300 | zawory odcinającezamknięcia ochronne |
| U-3 | ≥ 60 kPa / 50 ms | ≥ 60 kN/m² | ≥ 100× | 300 | AZP ESV · PSVdrzwi SOPVD |
| S-1 | ≥ 100 kPa / 100 ms | ≥ 100 kN/m² | ≥ 1000× | 1000 | UFW ESLAZP czerpnia + wyrzutniazawory hermetyczne KSklapy YVdrzwi SOPVDdetekcja |
| S-2 | ≥ 200 kPa / 150 ms | ≥ 200 kN/m² | ≥ 1500× | 2000 | jak S-1 + komora rozprężna |
| S-3 | ≥ 300 kPa / 200 ms | ≥ 300 kN/m² | ≥ 1500× | 3000 | jak S-2 |
na osobę w wentylacji czystej
§ 43 ust. 1na osobę w filtrowentylacji
§ 43 ust. 1nadciśnienia w schronie w filtrowentylacji, przez co najmniej 48 h
§ 41nadciśnienia w izolacji, przez co najmniej 4 h
§ 41| Element wymagany w schronie | Przepis | Rozwiązanie |
|---|---|---|
| Czerpnia powietrza z automatycznym zaworem przeciwwybuchowym | § 37 ust. 1 pkt 1 | Temet ESV, PSV-150, PSV-250, PSV-350, bloki PV-KK |
| Filtry odpylające | § 37 ust. 1 pkt 2 | Filtry przeciwpyłowe ESIS-4500 / ESIS-9000 |
| Filtropochłaniacz | § 37 ust. 1 pkt 3 | Filtropochłaniacze Temet ES (filtr absolutny HEPA ≥ 99,995 % dla 0,3 µm + złoże węgla aktywnego) |
| Przepustnice, przepływomierz, wentylator z zasilaniem zapasowym lub napędem ręcznym | § 36, § 37 | W zestawach ESL: zawory hermetyczne KS (także z napędem bezpiecznego zamknięcia KS-EFS), przepływomierze, wentylator elektryczny i ręczny (ESL-150) |
| Wyrzutnia powietrza z automatycznym zaworem przeciwwybuchowym | § 37 ust. 1 pkt 9 | PSV, ESV; utrzymanie nadciśnienia: wywiewne klapy schronowe YV-KK, YV-1-C |
| Automatyczny zawór przeciwwybuchowy w płaszczyźnie ochrony (także U-3) | § 34, § 39 | ESV, PSV, PV-KK |
| Zawory hermetyczne na przejściach przez płaszczyzny hermetyzacji | § 45 ust. 1 | Zawory hermetyczne KS, przepusty instalacyjne LP, pokrywy przepustów kablowych SJK-150 |
| Zawór przeciwwybuchowy na wyrzucie spalin zespołu prądotwórczego | § 47 | PVD-50/150/250-LL (praca do +520 °C) |
| Urządzenia do wykrywania skażeń w strefie technicznej | § 32 ust. 1 pkt 5 | Bertin Environics ChemProX-DS, ENVI BioScout, RanidX, EnviScreenX |
| Wejście: drzwi ochronne (DO) lub ochronno-hermetyczne (DOH) otwierane na zewnątrz, ościeżnica zakotwiona w ścianie | § 14, § 19 | Drzwi ochronno-hermetyczne Temet SO-1, SO-2, SO-3, włazy ochronno-hermetyczne SL |
Podaj kategorię i liczbę osób. Policzymy wydatki powietrza wg § 43 rozporządzenia i zaproponujemy wstępny zestaw: zawory przeciwwybuchowe, urządzenie filtrowentylacyjne, drzwi i detekcję.
Powietrze płynie z czerpni przez automatyczny zawór przeciwwybuchowy do urządzenia filtrowentylacyjnego, a dalej do strefy czystej i przez wyrzutnię na zewnątrz. Detektor skażeń przy czerpni przełącza urządzenie z wentylacji czystej na filtrowentylację; nadciśnienie w strefie czystej nie dopuszcza skażonego powietrza przez nieszczelności. Gdy fala wybuchu dojdzie do czerpni, automatyczny zawór przeciwwybuchowy zamyka się w ułamku sekundy i po jej przejściu otwiera, a wentylacja pracuje dalej w dotychczasowym trybie.
Brak skażeń na zewnątrz. Powietrze płynie obejściem z pominięciem filtrów, co najmniej 20 m³/h na osobę.
Skażenie na zewnątrz. Całe powietrze przechodzi przez filtr przeciwpyłowy i filtropochłaniacz (HEPA + węgiel aktywny); co najmniej 3 m³/h na osobę i nadciśnienie ≥ 50 Pa przez 48 h.
Pełne odcięcie od otoczenia, np. przy pożarze w rejonie czerpni. Nadciśnienie ≥ 20 Pa z magazynu sprężonego powietrza przez co najmniej 4 h.
Automatyczny zawór przeciwwybuchowy chroni czerpnie, wyrzutnie i wyrzut spalin przed wniknięciem fali wybuchu. Talerz zamyka się samoczynnie w fazie nadciśnienia i podciśnienia, bez zasilania. Rozporządzenie wymaga go w każdym schronie i w ukryciach kategorii U-3.
Montowany na przepuście zabetonowanym w ścianie. Opcje: wywiewna klapa schronowa YV-200-ESV, filtr przeciwpyłowy ESIS-ESV, osłona przeciwodłamkowa SS-ESV.
Wersje LL (kołnierzowa) i LV. Montaż na przepuście LP-PSV (w istniejących przegrodach LP-PSV-SAN) lub między kołnierzami, poziomo albo pionowo.
Największy przepływ przy najwyższej odporności. Na wyrzutni 3900 m³/h przy 200 Pa.
Do przewodów o małym przepływie, kołnierze wg DIN 2633. Minimalne ciśnienie zamknięcia ok. 300 Pa.
Bloki osadzane w ścianie lub stropie, pojedynczo albo w wielokolumnowych ścianach zaworowych. Sprawny po 40 min w 300 °C.
PVD-LL na wyrzut spalin zespołu prądotwórczego (do +520 °C), wymagany przez § 47. PVD-VP-LL na odpowietrzenia zbiorników paliwa i wody.
| Typ | Odporność | Przepływ 100 / 200 / 300 Pa | Min. ciśn. zamknięcia | Montaż | Masa |
|---|---|---|---|---|---|
| ESV | 21 bar | 860 / 1250 / 1550 m³/h | ok. 600 Pa | przepust w ścianie ≥ 200 mm | 7,5 + 5,5 kg |
| PSV-150-LL | 19 bar | 480 / 670 / — m³/h | ok. 300 Pa | przepust LP-PSV / LP-PSV-SAN lub kołnierze | 35 kg |
| PSV-250 | 19 bar | 1800 / 2550 / 3150 m³/h | ok. 1280 Pa | przepust LP-PSV / LP-PSV-SAN lub kołnierze | 180 kg |
| PSV-350 | 27 bar | 3700 / 5200 / 6300 m³/h | ok. 730 Pa | przepust LP-PSV / LP-PSV-SAN lub kołnierze | 270 kg |
| PV-KK | 11 bar | 500 / 720 / 900 m³/h na blok | ok. 6000 Pa | osadzenie w ścianie ≥ 300 mm | 50 kg / blok |
| PVD-LL | 19 / 27 bar | DN50 190 · DN150 950 · DN250 3600 m³/h (100 Pa, +520 °C) | — | przepust LP-PP, PN16 | 10 / 35 / 85 kg |
| PVD-VP-LL | 19 / 27 bar | DN50 110 · DN150 585 · DN250 2200 m³/h (100 Pa) | — | przepust LP-PVD-VP, PN16 | 10 / 35 / 85 kg |
Do budynków technologicznych, rafinerii i elektrowni. HV-M wymaga ręcznego uzbrojenia po fali, HV-SR wraca samoczynnie. Wersje -SS ze stali nierdzewnej.
Utrzymują nadciśnienie w strefie czystej i zamykają się pod naporem fali wybuchu. Zobacz YV-KK i YV-1-C.
Szczelne odcięcie przewodu i wybór drogi przez filtropochłaniacz albo obejście. Zobacz KS-M, KS-EL, KS-EFS-PC.
Przejścia przewodów i kabli przez przegrody ochronne, również w modernizowanych schronach. Zobacz przepusty.
Płaszczyznę hermetyzacji schronu tworzą szczelne przegrody, zamknięcia hermetyczne oraz zawory i przepusty instalacyjne. Wywiewne klapy schronowe utrzymują nadciśnienie w strefie czystej, a miernik nadciśnienia pozwala je kontrolować. Rozporządzenie wymaga w filtrowentylacji co najmniej 50 Pa (§ 41) i zaworów hermetycznych na przejściach przez płaszczyzny hermetyzacji (§ 45).
Szczelne odcięcie przewodu i wybór drogi powietrza przez filtropochłaniacz albo obejście. Wersje: ręczna KS-M, z napędem KS-EL, z napędem bezpiecznego zamknięcia KS-EFS-PC.
Blokowy zawór nadciśnieniowy o funkcji przeciwwybuchowej, osadzany w przegrodzie podczas zbrojenia. Otwiera się przy nadciśnieniu wewnętrznym, zamyka pod naporem fali wybuchu.
Lekka klapa na przepust LP-1-160-LL. Zamyka się samoczynnie po zaniku nadciśnienia lub pod naporem fali wybuchu i otwiera po przywróceniu nadciśnienia.
Cieczowy miernik różnicy ciśnień między strefą czystą a otoczeniem lub między strefami. Bez zasilania, z materiałów niekorodujących.
Montowane w otworze wykonanym w istniejącej ścianie ochronnej i zalewane betonem bezskurczowym. Pozwalają osadzić zawory przeciwwybuchowe w modernizowanym schronie bez przebudowy przegrody.
Pokrywy przykręcane do przepustu, z dławicami kablowymi M20–M63 w pięciu układach lub w wersji pełnej IS-LVI do samodzielnego nawiercenia.
Filtrowentylacja to tryb pracy wentylacji ochronnej, w którym całe powietrze dla ludzi przechodzi przez filtry. Urządzenie filtrowentylacyjne (UFW) oczyszcza powietrze zewnętrzne z pyłu promieniotwórczego, aerozoli biologicznych, bojowych środków trujących (BŚT) i toksycznych środków przemysłowych (TŚP). Wentylator utrzymuje nadciśnienie, dzięki któremu skażone powietrze nie wnika przez nieszczelności. Urządzenia ESL są badane i certyfikowane przez Eurofins Expert Services.
Montowane w ścianie, oszczędza powierzchnię. Zawór PV-1 z zamknięciem hermetycznym i filtrem wstępnym, filtr ES-150, wentylator SP-1 z napędem elektrycznym i ręcznym, przepływomierz, tłumik.
Obsługa ręczna z wentylatorem 11 kW. Filtr przeciwpyłowy ESIS-9000, filtropochłaniacze ES-1500, zawór hermetyczny KS-500-EFS z funkcją bezpiecznego zamknięcia, sterownik SK-VIL. Opcja: podgrzewacz i system detekcji.
Sterowanie lokalne lub zdalne, zawory hermetyczne z napędem, mierniki cyfrowe, sterownik SK-VIL-Universal-Automation. Budowa modułowa dopasowana do pomieszczenia. Współpraca z detekcją BŚT.
| Urządzenie | Filtropochłaniacze | Filtrowentylacja | Osób przy 3 m³/h | Obsługa |
|---|---|---|---|---|
| ESL-150 | 1 × ES-150 | 150 m³/h | 50 | elektryczna i ręczna |
| ESL-1500 · ESL-1500-A | 1 × ES-1500 | 1500 m³/h | 500 | ręczna / automatyczna |
| ESL-3000 · ESL-3000-A | 2 × ES-1500 | 3000 m³/h | 1000 | ręczna / automatyczna |
| ESL-4500-A | 3 × ES-1500 | 4500 m³/h | 1500 | automatyczna |
| ESL-6000-A | 4 × ES-1500 | 6000 m³/h | 2000 | automatyczna |
| ESL-7500-A | 5 × ES-1500 | 7500 m³/h | 2500 | automatyczna |
Stacjonarny system Bertin Environics wykrywa bojowe środki trujące (BŚT), toksyczne środki przemysłowe (TŚP), bioaerozole i promieniowanie gamma przy czerpni i wejściach. Alarm przełącza urządzenie filtrowentylacyjne i zamyka obejście w ciągu sekund. Rozporządzenie przewiduje urządzenia do wykrywania skażeń w strefie technicznej schronu. AEGIS jest wyłącznym przedstawicielem Bertin Environics. Więcej o zagrożeniach w bazie wiedzy o ochronie przed skażeniami.
Detektor BŚT i TŚP o pracy ciągłej, a zarazem węzeł systemu: pokazuje stan wszystkich czujników i steruje wentylacją przez przekaźniki. Bez kalibracji, tylko test sprawności.
Ręczny detektor BŚT i TŚP do kontroli osób przy wejściu i rozpoznania skażenia. Sieć do 10 detektorów, tryb szkoleniowy. Moduł RDM dodaje pomiar promieniowania gamma i X.
Radiometr z wymiennymi sondami α, β, γ, X, neutronową i identyfikacyjną. Obsługa w odzieży ochronnej, wbudowany tryb symulacji do szkoleń.
Ciągły monitoring bioaerozoli (fluorescencja UV, cząstki 0,5–10 µm) i pobór próbki po alarmie.
Stacjonarny monitoring promieniowania gamma i X oraz identyfikacja izotopów.
Oprogramowanie nadzoru: alarmy, historia, procedury, szkolenia; praca w sieci izolowanej, IEC 62443.
Drzwi ochronno-hermetyczne (DOH) serii SO i włazy ochronno-hermetyczne (WOH) serii SL zamykają wejścia i wyjścia zapasowe. Otwierają się na zewnątrz strefy chronionej, a ościeżnicę osadza się podczas zbrojenia ściany, tak jak wymaga § 19 rozporządzenia.
Otwory 900, 1200 i 1500 × 2000 mm. Ryglowanie z obu stron, krańcówka RK-SO w opcji.
Otwory do 2900 × 3200 mm, np. wjazdy do garaży z funkcją budowli ochronnej. Napęd TL-SO w opcji.
Otwory 600 × 800 i 700 × 1200 mm. Wersje S z osłoną przeciwodłamkową.
Temet z Helsinek projektuje i produkuje wyposażenie schronów od 1953 roku, a w Polsce działa przez Temet Polska. AEGIS jest autoryzowanym partnerem Temet Polska i Temet Oy: dobieramy urządzenia z pełnej oferty, dostarczamy dokumentację po polsku i wspieramy projektantów od koncepcji do odbioru.
Fiński producent detektorów chemicznych, biologicznych i radiologicznych z grupy Bertin Technologies. X-System pracuje w ponad 200 instalacjach stacjonarnych; detektory są używane w ponad 80 krajach. AEGIS jest wyłącznym przedstawicielem Bertin Environics.
Usługi projektowe w zakresie budownictwa ochronnego świadczy nasza spółka siostrzana Ośrodek Projektowy Budownictwa Specjalnego. Dla projektantów przygotowujemy karty doboru, rysunki DWG i teksty do STWiOR i PFU.
opbs.pl →Interaktywny model schronu S-1 z wyposażeniem Temet i Bertin Environics. Przełącz tryby wentylacji ochronnej i zobacz drogę powietrza od czerpni do wyrzutni.
Czym są bojowe środki trujące (BŚT) i toksyczne środki przemysłowe (TŚP), jakie wywołują objawy, dlaczego piwnica nie chroni przed chlorem i jak reagować na skażenie według poradników OPCW, WHO, IAEA i JESIP.
Paralityczno-drgawkowe, parzące, ogólnotrujące, duszące; progi alarmowe detektorów ChemProX.
Chlor, amoniak, fosgen; osłabienie promieniowania gamma w budowlach ochronnych.
Schronienie w budynku, „Remove, Remove, Remove”, procedura obsługi schronu po alarmie.
Przepisy, dobór i eksploatacja wyposażenia budowli ochronnych.
Podstawą jest ustawa z 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej (Dz.U. 2024 poz. 1907). Wymagania techniczne określa rozporządzenie MSWiA z 4 listopada 2025 r. w sprawie warunków technicznych dla budowli ochronnych oraz warunków technicznych ich użytkowania i usytuowania (Dz.U. 2025 poz. 1548), obowiązujące od 28 listopada 2025 r.
Schron ma konstrukcję hermetyczną i wentylację mechaniczną z filtrowentylacją; chroni przed falą wybuchu o nadciśnieniu co najmniej 100 kPa (S-1), 200 kPa (S-2) lub 300 kPa (S-3), wstrząsem i skażeniem. Ukrycie jest niehermetyczne; kategoria U-3 chroni przed falą wybuchu o nadciśnieniu co najmniej 60 kPa.
Otwory nawiewne i wywiewne ukryć zabezpiecza się zaworami odcinającymi, a w kategorii U-3 także automatycznymi zaworami przeciwwybuchowymi w płaszczyźnie ochrony (§ 34). W U-2 i U-3 kanały mają dodatkowo podwójne załamania.
Co najmniej 20 m³/h na osobę w wentylacji czystej i 3 m³/h na osobę w filtrowentylacji (§ 43). W filtrowentylacji nadciśnienie wynosi co najmniej 50 Pa przez 48 h, w izolacji co najmniej 20 Pa przez 4 h (§ 41).
Czerpnię z zaworem przeciwwybuchowym (w S-2 i S-3 także komorę rozprężną), filtry odpylające, filtropochłaniacz, przepustnice, przepływomierz, wentylator z zasilaniem zapasowym lub napędem ręcznym oraz wyrzutnię z zaworem przeciwwybuchowym (§ 37).
W budynkach użyteczności publicznej i wielorodzinnych, w których nie przewidziano budowli ochronnej, podziemne kondygnacje i garaże projektuje się tak, aby można było zorganizować w nich miejsca doraźnego schronienia (art. 94 ustawy). Dotyczy to inwestycji z wnioskiem o pozwolenie na budowę złożonym od 2026 r.
Tak, rozporządzenie przewiduje zawór przeciwwybuchowy na spalinach zespołu prądotwórczego (§ 47). Do tego służą zawory Temet PVD-LL pracujące do +520 °C.
Nie. Zawory Temet ESV, PSV i PV-KK zamykają się samoczynnie pod naporem fali wybuchu w fazie nadciśnienia i podciśnienia, a następnie otwierają.
AZP zamyka się sam pod naporem fali wybuchu. Zawór hermetyczny KS jest zamykany ręcznie lub napędem i służy do szczelnego odcięcia przewodu przy przejściu w filtrowentylację lub izolację. Instalacja potrzebuje obu elementów.
Wynika to z wydatku w wentylacji czystej (20 m³/h na osobę) i dopuszczalnego spadku ciśnienia. Przy 200 Pa PSV-250 przepuszcza ok. 2550 m³/h, a ESV ok. 1250 m³/h. Liczbę policzysz w kalkulatorze AZP.
Przy 3 m³/h na osobę filtrowentylacja wymaga 900 m³/h, więc wystarczy ESL-1500 (1500 m³/h, do 500 osób). Wentylację czystą 6000 m³/h dobiera się osobno przez obejście filtrów.
Filtr chroni tylko wtedy, gdy powietrze przez niego płynie. Detektor wykrywa skażenie na czerpni i przełącza instalację z wentylacji czystej na filtrowentylację, zanim skażone powietrze trafi do pomieszczeń.
SO-1 przenosi 2 bar ciśnienia statycznego, SO-2 4 bar, a SO-3 6 bar. Klasę dobiera się do obciążenia z rozporządzenia i warunków odbicia fali przy wejściu. SO-3 wymaga przegrody co najmniej 400 mm.
To zawór nadciśnieniowy, który może pełnić też funkcję przeciwwybuchową. Otwiera się przy nadciśnieniu wewnętrznym (YV-KK i YV-1-C od ok. 50 Pa), utrzymuje wymagane nadciśnienie i zamyka się po jego zaniku lub pod naporem fali wybuchu, nie dopuszczając skażeń przez otwory wywiewne.
W istniejącej przegrodzie wykonuje się otwór i osadza przepust Temet LP-SAN zalewany betonem bezskurczowym. LP-PSV-SAN przyjmuje zawory PSV-150, PSV-250 i PSV-350 (18 bar), a LP-1-SAN-LL przewody wentylacyjne DN160–DN500.
AEGIS jest autoryzowanym partnerem Temet Polska i Temet Oy. Dobieramy i dostarczamy pełną ofertę Temet: zawory przeciwwybuchowe ESV, PSV i PV-KK, urządzenia filtrowentylacyjne ESL, wywiewne klapy schronowe YV, zawory hermetyczne KS oraz drzwi i włazy ochronno-hermetyczne, z dokumentacją w języku polskim.
Filtrowentylacja to tryb wentylacji ochronnej, w którym powietrze zewnętrzne przechodzi przez filtr przeciwpyłowy i filtropochłaniacz, zatrzymujące pył promieniotwórczy, aerozole biologiczne, BŚT i TŚP. Wentylator utrzymuje w schronie nadciśnienie co najmniej 50 Pa, a wydatek wynosi co najmniej 3 m³/h na osobę (§ 41 i § 43 rozporządzenia).
Detektory przy czerpni i wejściach w sposób ciągły mierzą powietrze. Po wykryciu BŚT, TŚP, bioaerozolu lub wzrostu promieniowania system Bertin Environics ogłasza alarm i przez przekaźniki przełącza wentylację na filtrowentylację lub izolację, zanim skażone powietrze dotrze do strefy czystej.
Zawory, drzwi i urządzenia Temet przegląda się raz w roku zgodnie z instrukcją producenta. Trwałość wynosi 30 lat dla zaworów PSV, PVD i PV-KK oraz 50 lat dla drzwi SO.
Treść tej strony streszcza przepisy w zakresie dotyczącym wyposażenia. Wiążący jest tekst aktów.
Opisz obiekt, a przygotujemy zestawienie. Najszybciej pomożemy, gdy dołączysz rzut i przekrój.
Formularz układa treść zapytania; skopiuj ją i wyślij na powyższy adres razem z rzutem i przekrojem.
Projekty budowli ochronnych: Ośrodek Projektowy Budownictwa Specjalnego.
dawniej drzwischronowe.pl