AEGISdawniej drzwischronowe.pl Zapytaj o dobór →
AZPTemet · § 34, § 37, § 47 rozporządzenia

Automatyczne zawory przeciwwybuchowe (AZP) do schronów i ukryć

Zawory przeciwwybuchowe Temet chronią czerpnie, wyrzutnie i wyrzut spalin przed falą wybuchu. Zamykają się samoczynnie, bez zasilania, i wracają do pracy po przejściu fali. Jako autoryzowany partner Temet Polska dobieramy je do wydatku wentylacji i kategorii budowli ochronnej.

11–27 barodporność statyczna
do 5200 m³/hprzez jeden zawór przy 200 Pa
0 Wzasilania: działanie samoczynne
TemetAutomatyczne zawory przeciwwybuchowe Temet PSV-250-LL i PSV-250-LV — rysunek
PSV-250-LL i PSV-250-LV: 19 bar, 2550 m³/h przy 200 Pa
01zasada

Jak działa automatyczny zawór przeciwwybuchowy

Fala wybuchu ma fazę nadciśnienia i następującą po niej fazę podciśnienia. Talerz zaworu zamyka przewód w obu fazach, więc ani nadciśnienie, ani zasysanie nie przenoszą się do wnętrza budowli ochronnej.

Zasada działania automatycznego zaworu przeciwwybuchowego Przekrój zaworu: w czasie wentylacji talerz jest w położeniu neutralnym, w fazie nadciśnienia fala wybuchu dociska go do gniazda wewnętrznego, w fazie podciśnienia do gniazda zewnętrznego, a następnie talerz wraca na sprężynach. STRONA ZEWNĘTRZNA STREFA CHRONIONA przegroda gniazdo zewn.gniazdo wewn. talerz zaworu na sprężynach
1 · Wentylacja. Talerz w położeniu neutralnym, powietrze opływa go z obu stron. 2 · Faza nadciśnienia. Fala wybuchu dociska talerz do gniazda wewnętrznego w ułamku milisekundy. 3 · Faza podciśnienia. Talerz zamyka gniazdo zewnętrzne, po czym sprężyny przywracają wentylację.

Minimalne ciśnienie zamknięcia

Od ok. 300 Pa (PSV-150-LL) do ok. 6000 Pa (PV-KK). Poniżej tej wartości zawór pracuje jak zwykły element wentylacji.

Bez zasilania i sterowania

Zamyka energia samej fali. Nie ma czujników, siłowników ani opóźnienia sterownika.

Odporność na wstrząs

Badane na przyspieszenie 30 g i prędkość 1,5 m/s; praca od −30 °C. ESV, PSV i PVD spełniają wymagania PV-3 / PVD-3 wg fińskiego rozporządzenia 409/2011.

02przepisy

Gdzie rozporządzenie wymaga zaworów przeciwwybuchowych

Rozporządzenie MSWiA z 4 listopada 2025 r. w sprawie warunków technicznych dla budowli ochronnych (Dz.U. 2025 poz. 1548) wskazuje miejsca, w których otwory w płaszczyźnie ochrony zabezpiecza się zaworami przeciwwybuchowymi.

MiejsceWymaganieTypowy zawór Temet
Czerpnia powietrza schronuZawór przeciwwybuchowy, w S-2 i S-3 także komora rozprężna (§ 37)PSV-250, PSV-350, ESV, ściana zaworowa PV-KK
Wyrzutnia powietrza schronuZawór przeciwwybuchowy (§ 37); nadciśnienie utrzymują wywiewne klapy schronowePSV, ESV z YV-200-ESV, YV-KK
Otwory nawiewne i wywiewne ukrycia U-3Zawory odcinające i automatyczne zawory przeciwwybuchowe w płaszczyźnie ochrony (§ 34)ESV, PSV-150-LL, PSV-250
Wyrzut spalin zespołu prądotwórczegoZawór przeciwwybuchowy na spalinach (§ 47)PVD-LL (do +520 °C)
Odpowietrzenia zbiorników paliwa i wodyOchrona otworu w płaszczyźnie ochronyPVD-VP-LL
Budynki przemysłowe i technologiczneOchrona przed falą wybuchu wg analizy ryzyka zakładuPrzepustnice HV-M, HV-SR
Streszczenie w zakresie wyposażenia. Wiążący jest tekst rozporządzenia; kategorię obciążenia i lokalizację zaworów ustala projektant.
03produkty

Zawory przeciwwybuchowe Temet: ESV, PSV, PV-KK, PVD

Pełna rodzina zaworów do budowli ochronnych i obiektów przemysłowych. Rysunki pochodzą z kart katalogowych producenta.

TemetZawór przeciwwybuchowy Temet ESV na przepuście ściennym — rysunek

czerpnia · wyrzutniaZawór przeciwwybuchowy ESV

Montowany na przepuście zabetonowanym w ścianie. Opcje: wywiewna klapa schronowa YV-200-ESV, filtr przeciwpyłowy ESIS-ESV, osłona przeciwodłamkowa SS-ESV.

Odporność
21 bar statycznie
Przepływ
1250 m³/h przy 200 Pa
Ściana
≥ 200 mm
TemetZawory przeciwwybuchowe Temet PSV-250-LL i PSV-250-LV — rysunek

średnie i duże schronyZawór przeciwwybuchowy PSV-250

Wersje LL (kołnierzowa) i LV. Montaż na przepuście LP-PSV (w istniejących przegrodach LP-PSV-SAN) lub między kołnierzami, poziomo albo pionowo.

Odporność
19 bar statycznie
Przepływ
2550 m³/h przy 200 Pa
Masa
180 kg
TemetZawory przeciwwybuchowe Temet PSV-350-LL i PSV-350-LV — rysunek

duże wydatkiZawór przeciwwybuchowy PSV-350

Największy przepływ przy najwyższej odporności. Na wyrzutni 3900 m³/h przy 200 Pa.

Odporność
27 bar statycznie
Przepływ
5200 m³/h przy 200 Pa
Masa
270 kg
TemetZawór przeciwwybuchowy Temet PSV-150-LL — rysunek

małe wydatkiZawór przeciwwybuchowy PSV-150-LL

Do przewodów o małym przepływie, kołnierze wg DIN 2633. Minimalne ciśnienie zamknięcia ok. 300 Pa.

Odporność
19 bar statycznie
Przepływ
670 m³/h przy 200 Pa
Masa
35 kg
TemetBlokowe zawory przeciwwybuchowe Temet PV-KK jedno- i wielokolumnowe — rysunek

ściany zaworoweBlokowy zawór PV-KK

Bloki osadzane w ścianie lub stropie, pojedynczo albo w wielokolumnowych ścianach zaworowych. Sprawny po 40 min w 300 °C.

Odporność
11 bar statycznie
Przepływ
720 m³/h na blok przy 200 Pa
Ściana
≥ 300 mm
TemetZawory przeciwwybuchowe Temet PVD-50, PVD-150 i PVD-250 na spaliny — rysunek

zespół prądotwórczy · zbiornikiZawory PVD-LL i PVD-VP-LL

PVD-LL na wyrzut spalin zespołu prądotwórczego (do +520 °C), wymagany przez § 47. PVD-VP-LL na odpowietrzenia zbiorników paliwa i wody.

Odporność
19 bar (DN50, DN150), 27 bar (DN250)
Przyłącze
kołnierze PN16
TemetPrzepustnica przeciwwybuchowa Temet HV — rysunek

obiekty przemysłowePrzepustnice przeciwwybuchowe HV-M i HV-SR

Do budynków technologicznych, rafinerii i elektrowni. HV-M wymaga ręcznego uzbrojenia po fali, HV-SR wraca samoczynnie. Wersje -SS ze stali nierdzewnej.

Odporność
1 bar
Przepływ
1500–36 000 m³/h przy 100 Pa
Temperatura
−60 … +135 °C

Wywiewne klapy schronowe YV

Utrzymują nadciśnienie w strefie czystej i zamykają się pod naporem fali wybuchu. Zobacz YV-KK i YV-1-C.

Zawory hermetyczne KS

Szczelne odcięcie przewodu i wybór drogi przez filtropochłaniacz albo obejście. Zobacz KS-M, KS-EL, KS-EFS-PC.

Przepusty instalacyjne LP

Przejścia przewodów i kabli przez przegrody ochronne, również w modernizowanych schronach. Zobacz przepusty.

04kalkulator

Kalkulator: ile zaworów przeciwwybuchowych na czerpni

Podaj wydatek wentylacji czystej (20 m³/h na osobę), dopuszczalny spadek ciśnienia i wymaganą odporność. Kalkulator pokaże liczbę sztuk i masę dla każdego typu zaworu.

Dopuszczalny spadek ciśnienia
Miejsce montażu

Ciśnienie statyczne wg kart Temet. Obciążenie dynamiczne falą wybuchu weryfikujemy dla obiektu.

Liczba sztuk = wydatek ÷ przepływ jednego zaworu przy wybranym spadku ciśnienia (powietrze +20 °C). Dobór wstępny; ostateczny wykonujemy na podstawie kart producenta.

Porównanie zaworów do budowli ochronnych

TypOdpornośćPrzepływ 100 / 200 / 300 PaMin. ciśn. zamknięciaMontażMasa
ESV21 bar860 / 1250 / 1550 m³/hok. 600 Paprzepust w ścianie ≥ 200 mm7,5 + 5,5 kg
PSV-150-LL19 bar480 / 670 / — m³/hok. 300 Paprzepust LP-PSV / LP-PSV-SAN lub kołnierze35 kg
PSV-25019 bar1800 / 2550 / 3150 m³/hok. 1280 Paprzepust LP-PSV / LP-PSV-SAN lub kołnierze180 kg
PSV-35027 bar3700 / 5200 / 6300 m³/hok. 730 Paprzepust LP-PSV / LP-PSV-SAN lub kołnierze270 kg
PV-KK11 bar500 / 720 / 900 m³/h na blokok. 6000 Paosadzenie w ścianie ≥ 300 mm50 kg / blok
PVD-LL19 / 27 barDN50 190 · DN150 950 · DN250 3600 m³/h (100 Pa, +520 °C)—przepust LP-PP, PN1610 / 35 / 85 kg
PVD-VP-LL19 / 27 barDN50 110 · DN150 585 · DN250 2200 m³/h (100 Pa)—przepust LP-PVD-VP, PN1610 / 35 / 85 kg
ESV, PSV i PVD spełniają wymagania dla zaworów PV-3 / PVD-3 wg fińskiego rozporządzenia 409/2011. Wspólne: wstrząs 30 g i 1,5 m/s, praca od −30 °C, przegląd raz w roku, trwałość 30 lat (PSV, PVD, PV-KK).
05dobór

Jak dobrać AZP: pięć kroków

  1. Kategoria i obciążenie

    Kategoria budowli ochronnej (U-3, S-1, S-2, S-3) wyznacza nadciśnienie fali wybuchu: 60, 100, 200 lub 300 kPa. Projektant uwzględnia odbicie fali przy czerpni.

  2. Wydatek powietrza

    Wentylacja czysta: co najmniej 20 m³/h na osobę. Przez zawory przeciwwybuchowe płynie pełny wydatek, nie tylko filtrowentylacja.

  3. Spadek ciśnienia

    Zwykle 100–200 Pa na zaworze. Większy spadek to mniej zaworów, ale mocniejszy wentylator.

  4. Sposób montażu

    Nowa przegroda: przepust LP-PSV lub tuleja ESV w zbrojeniu. Istniejąca przegroda: tuleja LP-PSV-SAN zalewana betonem bezskurczowym. Ściana ≥ 200 mm (ESV), ≥ 300 mm (PV-KK).

  5. Osprzęt

    Filtr przeciwpyłowy ESIS-ESV, osłona przeciwodłamkowa SS-ESV, wywiewna klapa schronowa YV-200-ESV, komora rozprężna w S-2 i S-3.

TemetTuleja Temet LP-PSV-SAN do montażu zaworów PSV w istniejącej przegrodzie — rysunek
LP-PSV-SAN: montaż zaworów PSV w modernizowanym schronie bez wymiany przegrody.
?FAQ

Pytania i odpowiedzi

Czym jest automatyczny zawór przeciwwybuchowy (AZP)?

To zawór montowany w czerpni, wyrzutni lub na wyrzucie spalin budowli ochronnej, który samoczynnie zamyka przewód pod naporem fali wybuchu. Zamyka się w fazie nadciśnienia i podciśnienia, nie potrzebuje zasilania ani sterowania, a po przejściu fali wraca do położenia otwartego.

Czy ukrycie musi mieć zawory przeciwwybuchowe?

Według § 34 rozporządzenia MSWiA z 4 listopada 2025 r. otwory nawiewne i wywiewne ukryć zabezpiecza się zaworami odcinającymi, a w kategorii U-3 także automatycznymi zaworami przeciwwybuchowymi w płaszczyźnie ochrony. W schronach S-1, S-2 i S-3 AZP są elementem każdej czerpni i wyrzutni (§ 37).

Jak dobrać wielkość zaworu przeciwwybuchowego?

Punktem wyjścia jest wydatek wentylacji czystej: co najmniej 20 m³/h na osobę (§ 43). Dzieli się go przez przepływ jednego zaworu przy dopuszczalnym spadku ciśnienia (zwykle 100–200 Pa) i sprawdza odporność zaworu względem obciążenia falą wybuchu dla kategorii obiektu. Wstępny dobór policzysz w kalkulatorze na tej stronie.

Czym różni się zawór ESV od PSV?

ESV to kompaktowy zawór montowany na przepuście zabetonowanym w ścianie, 21 bar, ok. 1250 m³/h przy 200 Pa, z opcjonalną wywiewną klapą schronową YV-200-ESV. PSV-150, PSV-250 i PSV-350 to zawory kołnierzowe o większych przepływach (do 5200 m³/h przy 200 Pa) i odporności 19–27 bar, montowane na przepustach LP-PSV.

Czy zawór przeciwwybuchowy zatrzymuje skażenia?

Nie. AZP chroni przed falą wybuchu. Przed skażeniami chroni filtrowentylacja z filtropochłaniaczem, płaszczyzna hermetyzacji, zawory hermetyczne KS i nadciśnienie utrzymywane przez wywiewne klapy schronowe YV.

Jaki zawór na wyrzut spalin zespołu prądotwórczego?

Rozporządzenie przewiduje zawór przeciwwybuchowy na wyrzucie spalin (§ 47). Temet PVD-LL pracuje w temperaturze spalin do +520 °C i jest dostępny w średnicach DN50, DN150 i DN250 o odporności 19 lub 27 bar.

Czy można zamontować AZP w istniejącym schronie?

Tak. W istniejącej przegrodzie wykonuje się otwór i osadza tuleję Temet LP-PSV-SAN zalewaną betonem bezskurczowym. Przyjmuje ona zawory PSV-150, PSV-250 i PSV-350 bez kucia całej ściany.

Jak często przegląda się zawory przeciwwybuchowe?

Raz w roku zgodnie z instrukcją producenta: kontrola swobody ruchu talerza, uszczelnień i mocowań. Producent podaje trwałość 30 lat dla zaworów PSV, PVD i PV-KK.

Dobierzemy zawory przeciwwybuchowe do Twojego obiektu

Prześlij rzut czerpni i wyrzutni, liczbę osób i kategorię budowli ochronnej. Przygotujemy zestawienie zaworów Temet z kartami doboru.

Zapytaj o dobór →